Thema 54 vu 64· Wuelbefannen, Gerechtegkeet a gesellschaftlech Indikatoren

Kennzuele fir Sozialkapital

Kennzuele fir Sozialkapital (Social Capital) quantifizéieren d'Netzwierker, d'Vertrauen an d'biergerlecht Engagement, déi Gemeinschaften an Institutiounen erlaben, effizient ze funktionéieren – dat „Bindegewebe", dat op kenger Bilanz eng Zeil huet, dat awer siichtbar Käschten a Reibung reduzéiert, wann et do ass, a si siichtbar erhéicht, wann et feelt. Déi modern Fassung geet op Robert Putnams „Bowling Alone" (2000) zeréck, dat tëscht Bonding-Kapital (Bänn bannent enger ähnlecher Grupp) a Bridging-Kapital (Bänn iwwer ënnerschiddlech Gruppen ewech) ënnerscheet; de Büro fir nationale Statistik vum Vereenegte Kinnekräich (Office for National Statistics, ONS) huet säitdem e fest Indikatoresystem opgebaut, fir et national ze verfollegen.

Firwat et wichteg ass

Dem Putnam seng zentral empiresch Aussoe – dokumentéiert un der sënkender Memberzuel vun amerikaneschen Biergerassociatiounen, de Kierchebesicher an der Gewerkschaftsbedeelegung am spéide 20. Joerhonnert – war, datt Sozialkapital Resultater viraussot, déi déi konventionell Wirtschaftswëssenschaft schwéier erkläre kann: manner Kriminalitéit, besser Kannerwuelergoen, méi effikass Lokalverwaltung, méi séier wirtschaftlech Erhuelung no Schocken. Bonding-Kapital (staark Bänn bannent enger enker Grupp) ass gutt fir géigesäitegt Ënnerstëtzung, kann awer a Verschlossenheet verhäerten; Bridging-Kapital (méi schwaach Bänn iwwer ënnerschiddlech Gruppen ewech) ass dat, wat typesch mat Zougang zu Chancen, Informatiounsfluss an Institutiounevertrauen zesummenhänkt. Den ONS huet dat eescht genuch geholl, fir e nationale Kennzuelerahmen opzebauen – seng Serie „Social Capital in the UK" (https://www.ons.gov.uk/peoplepopulationandcommunity/wellbeing/bulletins/socialcapitalintheuk/latest) verfollegt véier Pilieren: perséinlech Bezéiungen, Ënnerstëtzung duerch dat sozialt Netzwierk, biergerlecht Engagement a Vertrauen a Kooperatiounsnormen, jee op Basis vun etabléierten Ëmfrospuer (Community Life Survey, Understanding Society). Fir digital Servicer am ëffentleche Secteur ass Sozialkapital duebel relevant: et ass souwuel e Resultat, dat verschidde Programmer wëllen opbauen (Fënanzéierung vu Gemeinschaftsresilienz, „Social Prescribing"), wéi och en Input, deen entscheet, wéi gutt e Service tatsächlech ugeholl gëtt – e Service, deen an eng vertrauensvoll, gutt vernetzt Gemeinschaft ageféiert gëtt, verbreet sech duerch Mond-zu-Mond-Propaganda, wéi en identesche Service an engem Gebitt mat wéinig Vertrauen dat net géif.

D'Mathematik

ONS-Véierpilierer-Rahmen (Indikatoren, illustrativ):

Perséinlech Bezéiungen:        % mat engem, op dee si sech an enger Kris verloosse kënnen
Ënnerstëtzung vum Netzwierk:   % déi sech bei Bedarf Suen vu Frënn/Famill léine kéinte
Biergerlecht Engagement:       % déi an de leschten 12 Méint Fräiwëlleg- oder Biergeraarbecht gemaach hunn
Vertrauen a Kooperatiounsnormen: % déi zoustëmmen, „deene meeschte Leit kann een vertrauen"

Den ONS verëffentlecht keng eenzeg zesummegesate Zuel – d'Pilieren ginn
absichtlech getrennt gemellt, well hir Aggregatioun an een Index géif verstoppen,
wéi eng spezifesch Piliere schwaach ass.

Dem Putnam seng Opdeelung a Bonding/Bridging (Rahmen, keng Formel):
  Bonding-Kapital ≈ Dicht vun de Bänn bannent enger homogener Grupp
  Bridging-Kapital ≈ Heefegkeet/Stäerkt vun de Bänn iwwer ënnerschiddlech Gruppen ewech

Rechebeispill

Momentopnam vum Sozialkapital an engem Quartier: eng Ëmfro am Stil vum Community Life Survey an engem lokale Gebitt ergëtt, datt 78 % een hunn, op deen si sech an enger Kris verloosse kënnen (perséinlech Bezéiungen), 61 % sech Suen léine kéinten (Netzwierkënnerstëtzung), 24 % am leschte Joer fräiwëlleg aktiv waren (biergerlecht Engagement) an 41 % zoustëmmen, „deene meeschte Leit kann een vertrauen" (Vertrauen an Normen) – géintiwwer nationale Duerchschnëtter vu ronn 85 %, 70 %, 30 % respektiv 45 % (illustrativ, un de lafende ONS-Bulletin upassen). D'Gebitt läit bei all Pilier ënnert dem Duerchschnëtt, awer am stäerkste beim Vertrauen (41 % géint 45 % national, 4 Punkten Ënnerscheed) a beim biergerleche Engagement (24 % géint 30 %, 6 Punkten Ënnerscheed) – dat weist dat biergerlecht Engagement, net d'Vertrauen, als de gréissten relativen Defizit, deen eng gezielt Investitioun verdéngt (zum Beispill e Gemeinschaftsfërderprogramm), amplaz vun enger generescher „Vertrauen opbauen"-Initiativ.

Bonding géint Bridging, Service-Design: e Beschäftegungsprogramm an enger enk verbonner Gemeinschaft stellt fest, datt Empfehlungen bannent der Gemeinschaft séier ënnerwee sinn (héicht Bonding-Kapital: d'Neiegkeet verbreet sech bannent Deeg), de Programm awer Schwieregkeete huet, Awunner baussent vun deem Netzwierk z'erreechen (niddregt Bridging-Kapital: d'Notzung baussent der Kärgemeinschaft ass no Méint bal null). D'Léisung ass net „méi Marketing", mä absichtlech Bridging-Bänn opzebauen – duerch Partnerschafte mat Organisatiounen, déi baussent vum bestoende Netzwierk stinn, well Bonding-Kapital eleng e Bridging-Kapital-Problem net léise kann.

Verbindung zur Softwareentwécklung

  • Digital Plattformen, déi géigesäiteg Hëllef, Fräiwëlleger oder Gemeinschaftsfërdergelder vermëttelen (zum Beispill e „Local Connector"-Service), bauen wuertwiertlech Bridging-Kapital-Infrastruktur op; hire Succèskriterium sollt d'Netzwierkdiversitéit vun de gemaachte Verbindunge sinn, net nëmmen d'Zuel vun den Transaktiounen – kuckt Government as a Platform fir dat méi breet Muster vun enger Infrastruktur, op där anerer Wäert opbauen.
  • Wou d'Wierkungstheorie vun engem Programm Sozialkapital explizit als Resultat unvisséiert (e Fong fir Gemeinschaftsresilienz, e Social-Prescribing-Service), solle seng Wierkungstheorie (Theory of Change) a säi Logikmodell déi spezifesch Piliere (Vertrauen, biergerlecht Engagement, Netzwierkënnerstëtzung) nennen, déi si erwaarden ze beweegen, amplaz e vagt „Gemeinschaft opbauen"-Resultat, dat sech net géint d'ONS-Basislinn moosse léisst.
  • Indikatore fir Sozialkapital sinn eng nëtzlech Equitéits-Lens niewent dem Index of Multiple Deprivation: e Gebitt ka finanziell benodeelegt, awer sozial räich sinn, oder ëmgekéiert, an déi zwou Konstellatioune weisen op ganz ënnerschiddlech Interventioune.

Feelerquellen

  • Déi véier ONS-Pilieren zu enger eenzeger Gesamtzuel zesummeféieren – den ONS mécht dat bewosst net; eng eenzeg Zuel verstoppt, wéi eng spezifesch Pilier fir e niddrege Wäert verantwortlech ass, an d'Mëttelen verdeckt den Ënnerscheed tëscht enger Gemeinschaft mat vill Vertrauen, awer wéinig biergerlechem Engagement, an enger, wou et ëmgekéiert ass.
  • Unhuelen, datt Sozialkapital ëmmer gutt ass – dicht Bonding-Kapital an enger verschlossener Grupp kann sech aktiv géint baussestoend Institutiounen (och Verwaltungsservicer) wieren; dem Putnam seng eege Analyse behandelt Bonding a Bridging als ënnerschiddlech Gidder mat ënnerschiddlechen, heiansdo géigesätzlechen Effekter.
  • Ëmfrobaséiert Mooss fir Sozialkapital als operativ Echtzäitkennzuel benotzen – d'Ëmfroe hannendrun (Community Life Survey, Understanding Society) lafen jäerlech oder méi seelen; Daten zum Sozialkapital sinn e lues beweegten Kontextindikator, net eppes, wat en Dashboard vun engem Service wëchentlech aktualiséiere kann.

Quellen