Thema 16 vu 64· Wirtschaftlech Appraisal an der Verwaltung
Schattepräisser (Shadow Pricing)
E Schattepräis (Shadow Price) ass e geschätzte Wäert, deen engem Gut, enger Ressource oder engem externen Effekt zougeuerdnet gëtt, dee kee beobachtbare Maartpräis huet oder dem säi Maartpräis verzerrt ass an net de wierkleche sozialen Wäert widderspigelt. D'Appraisal an der Verwaltung stëtzt sech op eng kleng Zuel vun offiziellen Schattepräisser – Kuelendioxid, Zäit ausserhalb vun der Aarbecht, Aarbecht vu Leit ouni Beschäftegung –, déi zentral verëffentlecht ginn, sou datt all Ministère déi selwecht Zuel benotzt.
Firwat et wichteg ass
Schattepräisser gëtt et, well sozial Käschte-Notze-Analys ouni e Geldwäert fir all Käschte an all Notzen net funktionéiere kann, a verschidde vun de wichtegsten – eng Tonn emittéierte Kuelestoff, eng Stonn vun der Zäit vun engem Pendler, eng Stonn Aarbecht, déi soss ouni Beschäftegung bliwwe wier – entweder guer kee Maartpräis hunn oder e Maartpräis, deen hir richteg sozial Käschte falsch duerstellt. HM Treasury an den Department for Energy Security and Net Zero verëffentlechen zesumme de Schattepräis vum Kuelestoff, deen an der ganzer britescher Regierungsappraisal benotzt gëtt (https://www.gov.uk/government/publications/valuing-greenhouse-gas-emissions-in-policy-appraisal). Hie gëtt net aus engem Kuelestoffmaartpräis ofgeleet, mä aus engem zilkonsistenten Usaz: de Kuelestoffwäert gëtt op déi Grenzvermeidungskäschte festgeluecht, déi néideg sinn, fir déi gesetzlech verankert britesch Kuelestoffbudgeten anzehalen – eng grondlegend aner Logik, wéi ze kucken, wat Kuelestoff tatsächlech um EU- oder UK-Emissiounshandel kascht.
De Schattelounsaz (Shadow Wage Rate) follegt op der Aarbechtssäit enger ähnlecher Logik. Wien eng Persoun astellt, déi soss ouni Aarbecht bliwwe wier, kascht der Gesellschaft net de ganze Loun – en Deel vun deem Loun ass en Transfer aus entfalenen Sozialleeschtungen a verluerener Fräizäit bzw. Sichzäit, a keng nei Belaaschtung vun de Ressourcë vun der Gesellschaft. Dofir setzt de Green Book fir Aarbecht, déi aus der Aarbechtslosegkeet kënnt, e Schattepräis ënner dem Maartloun an, deen déi richteg Opportunitéitskäschte vun där Aarbecht (kuckt Opportunitéitskäschte bei ëffentlechen Ausgaben) an net hire Maartpräis ofbilt.
D'Mathematik
Schattepräis vum Kuelestoff (illustrativ Struktur, aktuell Wäerter aus dem
offiziellen BEIS/DESNZ-Tool fir Kuelestoffwäerter — keng iwwerhoolt Zuele benotzen):
Wäert am gehandelte Secteur: orientéiert sech un den Entwécklungspfaden vum ETS-Zertifikatspräis
Wäert am net gehandelte Secteur (zilkonsistent): gesat op d'Grenzkäschte vun der
Vermeidung, déi néideg sinn, fir déi gesetzlech Kuelestoffbudgeten anzehalen,
mat der Zäit eropgaange, well méi einfach Vermeidungsméiglechkeeten ausgeschöpft ginn
Ugewant als: £/Tonn CO2e × Tonnen, déi vun der Optioun emittéiert oder vermiden ginn,
fir zukünfteg Joren um sozialen Diskontsaz diskontéiert
Schattelounsaz (SWR):
SWR = Maartloun − (Wäert vun der agespuerter Fräizäit/Sichzäit
+ Wäert vun de Sozialleeschtungen, déi net méi gezuelt ginn)
Typesch als Bréchdeel vum Maartloun ausgedréckt (z. B. SWR = 0,6
× Maartloun an engem Gebitt mat héijer Aarbechtslosegkeet, no de Richtlinnen
vum Green Book, Annex A, zu Aarbechtsmäert mat fräier Kapazitéit)
Béid Zuele si politesch Konventiounen, déi zentral festgeluecht ginn, an net empiresch Maartbeobachtungen – de ganze Sënn vun engem Schattepräis ass et, e feelenden oder verzerrte Maart z'ersetzen. Eng Appraisal, déi e Schattepräis benotzt, muss dofir déi aktuell offiziell Quell zitéieren, amplaz eng eege Zuel ofzeleeden, genee dofir, datt d'Appraisal vun all Ministère vergläichbar bleift.
Rechebeispill
Nationalregierung: eng Appraisal vun engem Hochwaasserschutzprojet schätzt, datt et pro Joer 400 Tonne CO2e-Emissioune vermeit (duerch manner Asaz vun Noutfallmaschinnen a manner gebonnene Kuelestoff duerch vermiddene Wiederopbau), iwwer eng Appraisal-Liewensdauer vun 30 Joer, am Verglach zu enger „Do-minimum"-Basislinn.
Illustrative Schattepräis vum Kuelestoff: £280/Tonn CO2e (Joer 1, eropgaange
iwwer de Appraisal-Zäitraum no dem offizielle Plang fir net gehandelte Kuelestoffwäerter)
Kuelestoffnotzen am Joer 1 = 400 × £280 = £112.000
Well de offizielle Plang de Kuelestoffwäert iwwer den Appraisal-Zäitraum eropgoe léisst (wéinst méi strengen Kuelestoffbudgeten), muss den Analyst fir all Joer vum 30-järegen Stroum de richtege joerspezifesche Wäert uwenden an net e fixen Saz – de Wäert vum Joer 1 duerchgängeg ze benotzen, géif d'Notzen an de spéidere Joren ënnerschätzen an d'Rangfolleg géintiwwer aneren Hochwaasserschutz-Designen mat aneren Kuelestoffprofiller verzerren.
Lokal Behörd: de Beschäftegungsprogramm vun enger Gemeng fir laangzäitaarbechtslos Awunner vermëttelt 150 Leit an Aarbechtsplazen, déi £11/Stonn bezuelen. De ganze Maartloun als sozialen Notzen unzerechnen, géif dem Programm £11 × geschafte Stonne gutschreiwen. Den Usaz vum Schattelounsaz erkennt awer, datt dat keng Aarbechter waren, déi vun anere Jobs ofgezu goufen – déi richteg Opportunitéitskäschte vun hirer Aarbecht virum Programm ware niddreg.
Maartloun: £11,00/Stonn
Schattelounsaz (illustrativ, héich lokal Aarbechtslosegkeet): 0,6 × Maartloun = £6,60/Stonn
Netto-sozialen Notzen pro geschafter Stonn ≈ £11,00 − £6,60 = £4,40/Stonn
(de „zousätzleche" Wäert, deen entsteet, wann tatsächlech brooch Aarbecht an d'Produktioun
kënnt – am Ënnerscheed zum Loun selwer, deen zum gréissten Deel en Transfer ass)
Dofir kënnen Appraisalë vu Beschäftegungsprogrammer a Gebidder mat héijer Aarbechtslosegkeet e positiven Nettowäert fir d'Gesellschaft weisen, och wann dat selwecht Programm a Gebidder mat Vollbeschäftegung, wou verdrängt Aarbecht einfach aus anere Jobs ofgezu géif, dat net géif.
Verbindung zur Softwareentwécklung
Schattepräisser berëieren d'Softwarelieferung selten direkt, awer si si wichteg, soubal e Businesscase e Kuelestoff- oder Sozialnotzen aus enger IT-Ännerung ofleet – eng Konsolidéierung vun Rechenzenteren, déi Kuelestoffastpuerunge reklaméiert, oder en Déngscht ouni Pabeier, deen vermidde Kuelestoff vun Drock a Porto reklaméiert, muss den aktuelle offiziellen Schattepräis vum Kuelestoff benotzen an net eng erfonnen Zuel, a muss de richtege Joer-fir-Joer-Plang uwenden, net e fixen Saz – genee wéi bei all anerem Input vun enger Green-Book-Appraisal. Kuckt Gesamtbesëtzkäschte vun der Verwaltungs-IT an Wäert vun der Cybersécherheet am ëffentleche Secteur; béid brauche dacks en Schattepräis fir en Input, dee schwéier ze monetariséieren ass (Risiko vun enger Sécherheetsverletzung, Ausfallzäit), niewent direkt berechente Positiounen.
Feelerquellen
- E verale Kuelestoff- oder Lounwäert benotzen. Béid Wäerter ginn vun den zentrale Leetlinne reegelméisseg iwwerschafft; eng Appraisal, déi op engem iwwerholten Zuelewäert opbaut, hält der Kontroll vum Treasury net stand.
- E fixe Schattepräis vum Kuelestoff iwwer eng Appraisal vu Joerzéngten uwenden. De offiziellen Plang klëmmt mat der Zäit; de Wäert vum Joer 1 duerchgängeg ze benotzen, verfälscht de Profil vun den Notzen oder Käschten.
- De Schattelounsaz mat engem Ofschlag um richtege Loun vum Aarbechter verwiesselen. De Schattelounsaz passt d'Appraisal-Bewäertung vum Aarbechtsinput un, net de Loun, deen de Mataarbechter tatsächlech kritt – wann een déi zwee vermëscht, kënnt et zu der (falscher) Rechtfäerdegung vu Léin ënner dem Maartniveau.
- E selbstgebauten Schattepräis amplaz vum offizielle ofleeden. Schattepräisser si politesch Konventiounen, genee fir datt Appraisale vun de Ministèren hannert vergläichbar sinn; eng lokal erfonne Zuel, och wann se gutt begrënnt ass, brécht déi Vergläichbarkeet.
Quellen
- HM Treasury / Department for Energy Security and Net Zero. "Valuing greenhouse gas emissions in policy appraisal." https://www.gov.uk/government/publications/valuing-greenhouse-gas-emissions-in-policy-appraisal
- HM Treasury. "The Green Book: appraisal and evaluation in central government," Annex A (Schattepräis vun der Aarbecht, Wäerter vun der Zäit ausserhalb vun der Aarbecht). https://www.gov.uk/government/publications/the-green-book-appraisal-and-evaluation-in-central-government
- Little IMD, Mirrlees JA. "Project Appraisal and Planning for Developing Countries." Heinemann, 1974 (grondleeënd Methodologie vun de Schattepräisser).